Mid century modern herken je aan deze kenmerken en ontwerpers

Mid century modern is de ontwerpstijl van de jaren na de Tweede Wereldoorlog, grofweg van 1945 tot 1970. Meubels uit die tijd hebben strakke lijnen zonder versiering, zachte rondingen en slanke poten die schuin naar buiten staan. Warm hout staat er naast materialen die toen nieuw waren, zoals kunststof en glasvezel.

De namen die erbij horen zijn Charles en Ray Eames, Eero Saarinen, Arne Jacobsen en Hans J. Wegner. Hun stoelen zijn nog altijd in productie. Dat verklaart waarom een stijl van zeventig jaar oud in zoveel woonkamers van nu staat. Hieronder lees je waar je op let, welk ontwerp van wie is en hoe je de stijl in je eigen huis verwerkt.

Aan deze kenmerken herken je mid century modern

De ontwerpers van toen werkten vanuit één gedachte: de vorm van een meubel volgt uit wat je ermee doet. Dat idee hadden ze gemeen met het Bauhaus en het leverde meubels op zonder krullen, sierlijsten of houtsnijwerk. Wat overblijft is de constructie zelf en die mag je zien.

Vijf dingen vallen op als je een kamer in deze stijl binnenloopt:

• Strakke, rechte lijnen in kasten en tafels, afgewisseld met ronde, organische vormen in stoelen en lampen.
• Slanke poten die taps toelopen en vaak schuin staan, waardoor een dressoir of bank los van de vloer lijkt te komen.
• Donker, warm hout zoals teak, walnoot en palissander.
• Materialen uit de fabriek: gevormd multiplex, glasvezel, kunststof, aluminium en staal.
• Een rustige basis van wit, beige en grijs met een paar stevige accenten in mosterdgeel, olijfgroen of oranje.

Ook de verlichting doet mee. Lampen uit deze periode zijn bijna beeldjes, met dunne staanders, kappen van metaal of glas en veel messing en chroom. Decoratie is er weinig, want een voorwerp dat nergens voor dient paste niet bij het idee.

Het hout is het deel dat het langst mee moet. Haal je een kast of tafel uit die tijd in huis, dan helpt het om vooraf te weten hoe je houten meubels onderhoudt.

Waar de stijl en de naam vandaan komen

Na de oorlog trok de economie in veel landen aan en was er grote behoefte aan betaalbare meubels voor kleine, nieuwe huizen. Nieuwe productietechnieken en materialen maakten het mogelijk om stoelen en tafels in grote aantallen te maken. Sierlijke of ingewikkelde vormen lieten ontwerpers bewust weg, zodat een meubel makkelijker te produceren was en ook in een klein huis paste.

De stijl sloeg vooral aan in Noord-Amerika, Brazilië en Europa, grofweg tussen 1945 en 1970. De naam is jonger dan de meubels. De term dook halverwege de jaren vijftig al op, maar pas in 1984 zette de Amerikaanse journaliste Cara Greenberg hem op de kaart met haar boek Mid-Century Modern: Furniture of the 1950s. Sinds eind jaren negentig is de belangstelling terug (bron voor periode, naam en opleving: Wikipedia, Mid-century modern).

De ontwerpers en hun bekendste stoelen

Vier ontwerpen kom je in bijna elk overzicht van de stijl tegen. Ontwerper, jaar en fabrikant in de tabel komen van de fabrikanten zelf en van het Eames Institute; de bron staat erbij.

Charles en Ray Eames wilden met hun loungestoel een fauteuil maken die zo uitnodigend oogt als een ingespeelde honkbalhandschoen. De stoel werd in 1956 voor het eerst getoond op de Amerikaanse televisie. Eero Saarinen, een goede vriend van Charles Eames, pakte het anders aan. Hij zette stoel en tafel op één voet om af te rekenen met de wirwar van poten onder stoelen en tafels, zoals Knoll bij de Tulip-stoel beschrijft.

Arne Jacobsen tekende de Egg voor de lobby en de receptie van het SAS Royal Hotel in Kopenhagen. Hans J. Wegner ontwierp de Wishbone Chair als een van zijn eerste stoelen voor Carl Hansen & Søn. De naam dankt de stoel aan de Y-vormige rugspijl. De zitting van papierkoord vlechten ze daar nog steeds met de hand.

Omdat deze stoelen tot de bekendste design meubels horen, bestaan er veel kopieën van. Wil je zeker weten dat je een echt exemplaar voor je hebt, ga dan na of het van de fabrikant met de licentie komt. Bij de Eames Lounge Chair is dat in Europa en het Midden-Oosten Vitra en in de rest van de wereld Herman Miller.

De Scandinavische tak van de stijl

Mid century modern en Scandinavisch design noemen mensen vaak in één adem. Dat is te begrijpen, want Jacobsen en Wegner waren Denen en hun bekendste stoelen stammen uit 1949 en 1958, midden in de periode. Met natuurlijke vormen en eenvoudige details drukten de Scandinavische ontwerpers hun stempel op de stijl.

Het verschil zit in de herkomst van het werk, niet in een harde grens. De Wishbone Chair is een stoel van massief hout en gevlochten koord, gemaakt door meubelmakers. De stoelen van Charles en Ray Eames kwamen voort uit proeven met gebogen hout, glasvezel en aluminium. Beide richtingen delen de eenvoud en de afkeer van versiering. Daarom staan ze in één interieur goed naast elkaar.

Mid century modern in je eigen huis

Een kamer vol meubels uit dezelfde tien jaar ziet eruit als een filmdecor. De stijl werkt beter als je er één of twee stukken uit die tijd in zet en de rest van nu houdt. Een teakhouten dressoir onder een moderne print doet meer dan een kamer die compleet in de stijl van de jaren vijftig is ingericht. Hetzelfde geldt voor één loungestoel naast een eenvoudige leeslamp.

Houd de basis rustig en laat ruimte open rond de meubels, want de slanke poten komen pas uit als je de vloer eronder ziet. Dat sluit aan bij de manier waarop je een minimalistisch interieur opbouwt, met weinig spullen die wel goed gemaakt zijn. Kleur voeg je toe met een kussen, een kleed met een geometrisch patroon of een paar grote kamerplanten. Leg je het accent liever in het grootste meubel, dan bepaalt de kleur van je bank de toon van de hele kamer.

Aan de muur past een moderne kunstprint, mits je spaarzaam ophangt. Begin met het meubel dat je het meest gebruikt, zoals een eetkamerstoel of een dressoir. Vanaf daar bouw je verder. Eén goed stuk op hoge, schuine poten met lucht eromheen zegt meer over de stijl dan tien losse accessoires.